آموزش هواگیری پکیج دیواری و شوفاژها در ۱ دقیقه
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در یک روز سرد زمستانی، با وجود روشن بودن شعله پکیج و بالا بودن درجه حرارت، دست تان را روی رادیاتور بگذارید و ببینید نیمی از آن یخ کرده است! یا اینکه شب ها با صدای شرشر و زوزه آب داخل لولهها از خواب بپرید. این اتفاق اصلاً نشانه خرابی بزرگ یا سوختن دستگاه نیست؛ در بیشتر مواقع، سیستم فقط نیاز به یک نفس راحت دارد.
حبس شدن هوا داخل مدار بسته گرمایش ن هتنها جلوی گردش روان آب گرم را میگیرد و بازدهی خانه را پایین میآورد، بلکه فشار مضاعفی به پمپ سیرکولاتور وارد میکند. یادگیری اصول هواگیری پکیج دیواری و شوفاژها مهارتی بسیار ساده و در عین حال حیاتی است که هر فردی در خانه میتواند آن را در چند دقیقه انجام دهد؛ بدون اینکه نیازی به پرداخت هزینههای سنگین سرویسکار داشته باشد. در این مقاله، قدم به قدم یاد میگیریم که چطور این مشکل را یک بار برای همیشه برطرف کنیم.
برای تعمیر پکیج در کرج، تکنسین های تاسیسات بارمان به صورت ۲۴ ساعته آمادهٔ خدمت رسانی به شما هستند.
فهرست مقاله
ابزارها و مقدمات لازم قبل از شروع هواگیری پکیج دیواری
برای اجرای سریع و ایمن هواگیری پکیج دیواری نیازی به تجهیزات پیچیده کارگاهی ندارید؛ فقط کافی است پیش از شروع، ابزارهای زیر را آماده کنید:
- آچار مخصوص هواگیری: یک آچار چهارگوش کوچک از جنس برنج یا پلاستیک فشرده (در برخی رادیاتورهای قدیمی میتوانید از پیچگوشتی دوسو استفاده کنید).
- ظرف جمعآوری آب: یک کاسه، لیوان یا ظرف کوچک برای جلوگیری از پاشیدن آب تیره و کثیف مدار به کف زمین، فرش یا سرامیک.
- دستکش ایمنی و محافظ: برای جلوگیری از سوختگی احتمالی پوست دست ناشی از خروج آب داغ.
- دستمال پارچهای مناسب: جهت خشک کردن قطرات اضافی پس از بستن کامل شیرها و بررسی دقیق عدم وجود نشتی.
آموزش سریع هواگیری پکیج دیواری و شوفاژ ها در ۱ دقیقه
برای اینکه فرآیند هواگیری پکیج دیواری و شوفاژها دقیق، اصولی و بدون کثیفکاری انجام شود، این ۵ مرحله را به ترتیب پشت سر بگذارید:
۱. خاموش کردن پکیج و انتظار برای خنک شدن آب
اولین و مهمترین اقدام، خاموش کردن سیستم گرمایشی است. روشن ماندن پمپ باعث گردش مداوم حبابهای هوا در مدار میشود و تخلیه را با مشکل روبهرو میکند. علاوه بر این، آب درون مدار بسیار داغ است و خطر سوختگی پوست وجود دارد. پس از خاموش کردن دستگاه، حدود ۳۰ دقیقه زمان دهید تا دمای آب کاملاً افت کند.
۲. تعیین ترتیب هواگیری (شروع از نزدیک ترین یا پایین ترین رادیاتور)
اگر در ساختمان دوبلکس یا چندطبقه سکونت دارید، ترتیب انجام کار اهمیت بالایی دارد. فرآیند هواگیری پکیج دیواری و شوفاژها را باید از پایینترین رادیاتور در طبقات پایین شروع کرده و مرحلهبهمرحله به سمت بالاترین رادیاتورها حرکت کنید؛ چراکه ماهیت فیزیکی هوا باعث صعود آن به بالاترین نقطه سیستم میشود.
۳. باز کردن پیچ هواگیری و خروج گازهای محبوس
دریچه یا شیر هواگیری معمولاً در قسمت بالایی و در سمت مخالف لوله ورودی آب رادیاتور قرار دارد. آچار را روی مهره برنجی سوار کنید یا پیچگوشتی دوسو را داخل شیار بگذارید. ظرف را دقیقاً زیر خروجی شیر نگه دارید و پیچ را به آرامی در خلاف جهت عقربههای ساعت (پادساعتگرد) بچرخانید. نیمدور تا حداکثر یک دور چرخش کافی است؛ هرگز پیچ را تا انتها باز نکنید. بلافاصله صدای خروج فشرده باد به گوش میرسد و پس از چند ثانیه، مخلوطی کفآلود از هوا و آب پرتاب میشود.
۴. بستن به موقع شیر هواگیری
به محض اینکه خروج حبابها متوقف شد و جریان آب تیره به صورت کاملاً یکنواخت، ممتد و بدون جهش از شیر بیرون آمد، شیر را در جهت عقربههای ساعت بچرخانید و محکم کنید. از وارد کردن فشار بیش از حد خودداری کنید تا رزوه و مغزی برنجی شیر آسیب نبیند.
۵. تنظیم مجدد فشار بار پکیج
با خروج هوا و مقداری از آب مدار گرمایش، حجم سیال داخل سیستم کاهش پیدا میکند. این افت حجم باعث پایین آمدن عقربه مانومتر پکیج به زیر ۱ بار میشود.
برای راهاندازی مجدد دستگاه، به قسمت زیرین پکیج نگاه کنید و شیر کوچک گرد به رنگ مشکی یا آبی (شیر پرکن) را پیدا کنید. شیر را به آرامی باز کنید تا عقربه گیج فشار شروع به بالا رفتن کند. به محض اینکه عقربه بین ۱.۵ تا ۲ بار (محدوده استاندارد ۱.۲ تا ۱.۵ بار در حالت ایدهآل) قرار گرفت، شیر پرکن را کاملاً ببندید. هرگز اجازه ندهید فشار به بالای ۲.۵ بار برسد، زیرا باعث فعال شدن شیر اطمینان و تخلیه آب جوش در محیط میشود.
تفاوت هواگیری رادیاتورها با هواگیری خود پکیج
بسیاری از افراد تصور میکنند تمام فرآیند تخلیه هوا تنها به رادیاتورها محدود میشود، در حالی که ساختار فنی مدار دو بخش مجزا دارد:
- هواگیری رادیاتورها: این کار مستقیماً توسط کاربر و به کمک آچار هواگیری روی تکتک شوفاژها انجام میگیرد تا هوای راکد بلوکهای حرارتی تخلیه شود.
- هواگیری پکیج (پمپ سیرکولاتور): در داخل خود دستگاه، قطعهای اتوماتیک به نام ایرونت (Air Vent) وظیفه خروج خودکار حبابهای ورودی به پمپ را بر عهده دارد. در صورتی که این شیر خودکار رسوب گرفته یا مسدود شده باشد، پکیج اصطلاحاً هوا میگیرد و تخلیه گازهای داخل پمپ باید توسط تکنسین ماهر و از طریق پیچ بزرگ مرکزی روی هوزینگ پمپ انجام شود.
نشانههای وجود هوا در مدار گرمایش و رادیاتورها
چگونه متوجه شویم که زمان تخلیه هوای رادیاتورها فرارسیده است؟ مدار گرمایشی معمولاً با چند نشانه واضح به شما هشدار میدهد که هوا در سیستم به دام افتاده است:
۱. سرمای موضعی در سطح رادیاتور
یکی از رایجترین علائم، تفاوت دمای محسوس در بدنه شوفاژ است؛ به این صورت که بخش پایینی رادیاتور داغ بوده اما قسمت بالایی آن کاملاً سرد باقی میماند. این مسئله دقیقاً به این دلیل رخ میدهد که گازها به دلیل وزن کمتر نسبت به آب، در بالاترین نقطه رادیاتور جمع میشوند و مانع از ورود آب داغ به آن بخش میگردند.
۲. صداهای غیرعادی در لولهها و دستگاه
اگر به هنگام فعالیت سیستم، صدایی شبیه به شرشر آب یا زوزه کشیدن ممتد از داخل پکیج و لولهها به گوش میرسد، نشاندهنده چرخش حبابهای هوا به همراه آب در پروانههای پمپ سیرکولاتور و مسیر لولهکشی است.
۳. جوش آوردن و خاموش شدن پکیج
هنگامی که حجم زیادی از هوا مسیر گردش آب را مسدود کند، سیال در مبدل پکیج حبس شده و دمای آن در چند ثانیه به شدت بالا میرود. این پدیده باعث جوش آوردن دستگاه و اختلال در عملکرد سنسورهای حرارتی پکیج خواهد شد.
چرا هواگیری پکیج دیواری و رادیاتورها ضروری است؟
مدار گرمایش ساختمان یک سیستم بسته به شمار میرود که در آن آب داغ باید به صورت روان و یکنواخت در رادیاتورها گردش کند. زمانی که هوا یا گازهای ناشی از واکنشهای شیمیایی در این مسیر محبوس میشوند، مانند یک سد فیزیکی مانع از جریان آزادانه آب گرم خواهند شد. این اتفاق باعث میشود گرمای تولیدشده توسط شعله پکیج به درستی به محیط منتقل نشود.
علاوه بر افت چشمگیر بازده حرارتی، وجود حبابهای هوا فشار مضاعفی به پمپ پکیج وارد میکند و حتی میتواند موجب بالا رفتن ناگهانی دمای مبدل حرارتی شود. بنابراین، انجام به موقع هواگیری پکیج دیواری پیش از آغاز فصل سرما یا در زمان مشاهده اولین نشانههای افت حرارت، از آسیبهای پرهزینه به قطعات داخلی دستگاه پیشگیری کرده و عمر مفید سیستم گرمایشی خانه شما را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
چرا پکیج دیواری و شوفاژها هوا میگیرند؟
شاید این پرسش مطرح شود که در یک مدار بسته گرمایشی، هوا چگونه وارد لولهها میشود؟ بررسیهای فنی نشان میدهد که چهار عامل اصلی در بروز این مشکل نقش دارند:
۱. واکنشهای شیمیایی و تولید گاز هیدروژن
در رادیاتورهای آلومینیومی، تماس مداوم آب با آلیاژ بدنه باعث بروز واکنشهای گالوانیکی و تولید گاز هیدروژن میشود. این گاز سبک در بخش بالایی پرههای رادیاتور تجمع مییابد و مانند یک سد محکم مانع از گردش طبیعی آب داغ خواهد شد. بنابراین بخش زیادی از هوایی که هنگام هواگیری پکیج دیواری از شوفاژ خارج میکنید، هوای محیط نیست، بلکه گاز هیدروژن ناشی از این واکنش شیمیایی است.
۲. نشتیهای بسیار ریز در اتصالات
مدار گرمایش یک سیستم بسته است، اما اتصالات زانویی، شیرآلات و مغزی پرهها همواره در معرض تغییرات دمایی قرار دارند. حتی یک چکه بسیار نامحسوس که به سرعت تبخیر میشود، به مرور حجم سیال را کم میکند. این افت فشار مداوم باعث ایجاد خلاء نسبی در اتصالات ضعیف شده و هوای بیرون را با پدیده مکش، مستقیماً به داخل مسیر لولهکشی دستگاه میکشاند.
۳. اکسیژن محلول در آب تازه ورودی
هر بار که فشار مدار با شیر پرکن تنظیم میشود، حجم جدیدی از آب لولهکشی شهری وارد لولهها خواهد شد. آب لولهکشی تازه به صورت طبیعی دارای مقادیر فراوانی اکسیژن محلول است. به محض روشن شدن مشعل پکیج و بالا رفتن دما در مبدل حرارتی، این اکسیژن به شکل حبابهای ریز آزاد میشود و پس از گردش، در بالاترین نقاط سیستم گرمایشی به دام میافتد.
۴. عدم سرویس دورهای و انباشت رسوبات
تجمع املاح، آهک و اکسید آهن در کف رادیاتورها و پرههای مبدل، مقاومت هیدرولیکی مدار را افزایش میدهد. این رسوبات علاوه بر کاهش راندمان حرارتی، تحت حرارت مستقیم شعله گازهای جانبی تولید میکنند و جریان آب را دچار افتادگی میکنند. عدم رسوبزدایی منظم سیستم گرمایشی موجب تشدید پدیده کاویتاسیون در پمپ و تسریع فرآیند ورود گاز به پرههای شوفاژ میگردد.
اشتباهات رایج هنگام هواگیری پکیج دیواری و شوفاژها
حتی کاربران باسابقه نیز ممکن است هنگام انجام این کار ساده مرتکب خطاهایی شوند که کارایی سیستم را کاهش میدهد:
۱. تخلیه بیش از حد آب مدار
برخی افراد به اشتباه تصور میکنند برای خروج کامل هوا باید ظرفهای متعددی از آب رادیاتور را تخلیه کنند. خروج بیش از اندازه آب نهتنها تاثیری در رفع مشکل ندارد، بلکه آب کهنه مدار را خالی میکند. در نتیجه، برای جبران افت فشار مجبور به تزریق آب تازه شهری میشوید که سرشار از املاح گچی، رسوبات و اکسیژن محلول است و استهلاک قطعات را بالا میبرد.
۲. شروع فرآیند از طبقات بالا
اگر در ساختمانی چندطبقه یا دوبلکس زندگی میکنید، آغاز تخلیه هوا از رادیاتورهای بالاترین طبقه یک اشتباه فنی است. بر اساس قوانین فیزیک، هوا همیشه وزن کمتری نسبت به آب دارد و تمایل طبیعی آن حرکت به سمت بالا است. اگر فرآیند هواگیری پکیج دیواری از پایینترین رادیاتور آغاز نشود، حبابهای طبقات تحتانی به سمت بالا حرکت کرده و مجدداً در رادیاتورهای میانی و بالایی محبوس میشوند.
۳. روشن کردن پکیج با فشار صفر
یکی از آسیبزاترین بیتوجهیها، فراموش کردن تنظیم مانومتر پس از اتمام تخلیه شوفاژها است. با خروج هوا و مقداری آب، فشار مدار گرمایش افت شدیدی پیدا میکند و به زیر یک بار میرسد. رها کردن دستگاه در این وضعیت و روشن کردن آن، سبب فعال شدن خطاهای ایمنی و مهمتر از همه خشک کار کردن پمپ سیرکولاتور میشود که میتواند خسارت سنگینی به همراه داشته باشد.
۴. اعمال نیروی زیاد به آچار
شیرهای کوچک تعبیهشده در انتهای رادیاتورها اغلب از آلیاژهای نرم برنجی یا پلاستیک فشرده ساخته شدهاند و ساختاری بسیار ظریف دارند. چرخاندن پیچ با فشار بیش از حد و استفاده نادرست از آچار به راحتی میتواند باعث هرز شدن شیارها یا بریدن کامل مغزی شیر شود. در چنین شرایطی مهار جریان آب بسیار دشوار خواهد بود و برای تعویض قطعه حتماً باید کل مدار تخلیه شود.
سخن پایانی
انجام منظم و اصولی هواگیری پکیج دیواری یکی از ضروریترین مهارتهای نگهداری تاسیسات ساختمان است که تفاوت مستقیمی در راندمان حرارتی و آسایش محیط خانه ایجاد میکند. با خروج به موقع گازهای محبوس، آب داغ بدون هیچ مانعی در تمام پرههای رادیاتور به گردش درمیآید و گرمایی مطبوع تولید میکند. این کار ساده علاوه بر پیشگیری از افت کارایی، مانع از استهلاک زودرس پمپ سیرکولاتور و افزایش چشمگیر مصرف سوخت و انرژی در روزهای سرد سال خواهد شد.
با این حال، تخلیه هوا راهحلی برای مشکلات ساختاری دستگاه نیست؛ اگر متوجه شدید که رادیاتورها مدام و به صورت هفتگی نیازمند هواگیری هستند یا عقربه مانومتر پکیج به طور مکرر دچار افت فشار میشود، مشکل جدیتر از تجمع معمولی گازها است. تکرار این مسئله نشاندهنده وجود نشتیهای پنهان درون لولهکشی ساختمان، انسداد شیر خودکار ایرونت، یا سوراخ شدن دیافراگم منبع انبساط است و در چنین وضعیتی باید بلافاصله از یک سرویسکار مجاز و متخصص کمک بگیرید.





















