۷ علت بالا رفتن فشار پکیج شوفاژ دیواری و نحوه رفع مشکل
تازه از سر کار برگشتهاید و از سرمای بیرون به گرمای خانه پناه آوردهاید. میروید توی آشپزخانه تا یک چای داغ برای خودتان بریزید که ناگهان چشمتان به صفحه نمایش پکیج میافتد. عقربه فشار از محدوده مجاز رد شده و دارد با سرعت به عدد ۳ میرسد! همان لحظه دلهره به جانتان میافتد که؛ «نکنه پکیج بترکه؟ نکنه آب کل خونه رو برداره یا برد دستگاه بسوزه؟» دیدن این صحنه واقعاً ترسناک است و در آن لحظه فقط دلتان میخواهد یکی به دادتان برسد و جلوی بالا رفتن عقربه را بگیرد.
اما قبل از هر کاری یک نفس عمیق بکشید؛ چون هیچ انفجاری در کار نیست! شما فقط باید علت بالا رفتن فشار پکیج را پیدا کنید تا مشکل به راحتی حل شود. من در این مقاله، تجربه این چند سال را برایتان جمع و جور کردهام. قرار است با هم ۷ دلیل اصلی این اتفاق را بررسی کنیم و به شما قول میدهم در پایان این مقاله، خودتان میتوانید مثل یک سرویسکار حرفهای پکیجتان را عیبیابی کنید. با خواندن این راهنما دقیقاً میفهمید چه زمانی خودتان میتوانید مشکل را با یک ترفند ساده حل کنید و چه زمانی باید حتماً به تعمیرکار زنگ بزنید.
برای دریافت خدمات تعمیرات تخصصی پکیج در کرج با شماره تلفن 34313434-026 تماس بگیرید.
فهرست مقاله
۱. خرابی یا نیمه باز بودن شیر پرکن پکیج
بیایید عیبیابی را از سادهترین و در عین حال یکی از شایعترین دلایل شروع کنیم: شیر پرکن پکیج. این شیر کوچک که معمولاً در قسمت زیرین پکیج قرار دارد، وظیفه دارد در صورت کاهش فشار، آب شهری را وارد مدار بسته گرمایش کند.
حالا اگر شیر پرکن بعد از تنظیم فشار بهدرستی بسته نشده باشد، یا واشر و مغزی آن به مرور زمان فرسوده و خراب شده باشند، آب شهری بهصورت مداوم وارد مدار گرمایش میشود. در نتیجه، فشار پکیج بهتدریج بالا میرود. یکی از نشانههای مهم این مشکل این است که حتی وقتی پکیج خاموش است، عقربه فشار همچنان افزایش پیدا میکند.
نحوه تست خرابی شیر پرکن پکیج دیواری و رفع مشکل
برای اینکه مطمئن شوید شیر پرکن عامل بالا رفتن فشار است، میتوانید چند بررسی ساده انجام دهید:
- مرحله اول: ابتدا شیر پرکن را پیدا کنید و مطمئن شوید کاملاً بسته شده است. گاهی همین شل ماندن شیر باعث ورود تدریجی آب به مدار میشود.
- مرحله دوم: اگر با وجود بسته بودن شیر، فشار همچنان بالا میرود، شیر اصلی آب ورودی به پکیج را ببندید. اگر پس از این کار افزایش فشار متوقف شد، احتمال خرابی شیر پرکن بالاست. البته در برخی شرایط، خرابی مبدل حرارتی نیز میتواند علائم مشابهی ایجاد کند.
- مرحله سوم: اگر شیر پرکن نشتی دارد، مغزی آن هرز شده یا به دلیل رسوب و فرسودگی درست عمل نمیکند، معمولاً تعویض آن راهحل مطمئنتری نسبت به تعمیر است. این قطعه هزینه زیادی ندارد و بهتر است با نمونه مناسب و باکیفیت جایگزین شود.
۲. تخلیه باد یا خرابی دیا فراگم منبع انبساط پکیج
میرسیم به یکی از شایعترین دردسرهای فصل سرما. وقتی هوا سرد میشود و پکیج را روی حالت زمستانه میگذارید، ناگهان میبینید که دقیقاً همزمان با گرم شدن رادیاتورها، عقربه فشار هم با سرعت بالا میرود. اینجا باید مستقیم بروید سراغ قطعهای به نام «منبع انبساط».
قانون فیزیک را که یادتان هست؟ آب وقتی گرم میشود، حجمش زیاد میشود و به فضای بیشتری نیاز دارد. پکیج برای اینکه این حجم اضافه را مهار کند و نگذارد به لولهها فشار وارد شود، یک مخزن به نام منبع انبساط دارد که داخل آن با هوا پر شده است. حالا اگر باد این مخزن به مرور زمان خالی شود یا لاستیک (دیافراگم) داخل آن پاره شود، دیگر هیچ بالشتک بادی برای کنترل این آب اضافی وجود ندارد. به همین راحتی، اصلی ترین علت بالا رفتن فشار پکیج در روزهای سرد سال میتواند همین خرابی منبع انبساط باشد و باعث شود عقربه فشار بیوقفه بالا برود.
چگونه باد منبع انبساط پکیج را تنظیم کنیم؟
حالا چطور بفهمیم مشکل از این قطعه است و باید چه کار کنیم؟ یک آزمایش خیلی ساده و سریع دارد:
۱. اول پشت، بالا یا کنار پکیج را نگاه کنید تا یک قطعه شبیه والف لاستیک ماشین یا دوچرخه پیدا کنید.
۲. با نوک یک خودکار، پیچگوشتی کوچک یا حتی ناخن، سوزن والف را برای یک لحظه کوتاه فشار دهید.
۳. اگر آب بیرون زد: متأسفانه لاستیک داخل منبع پاره شده است. در این حالت دیگر کاری از دست شما برنمیآید و باید با یک تعمیرکار تماس بگیرید تا منبع انبساط را تعویض کند.
۴. اگر آب بیرون نیامد (فقط باد خالی شد یا هیچ اتفاقی نیفتاد): خبر خوب این است که احتمالاً دیافراگم سالم است و فقط باد منبع کم شده است. برای حل این مشکل، ابتدا باید آب مدار پکیج را کاملاً تخلیه کنید. سپس با یک تلمبه معمولی، باد منبع را روی فشار مناسب تنظیم کنید. مقدار دقیق فشار باد به مدل پکیج و شرایط نصب آن بستگی دارد و بهتر است طبق مشخصات دستگاه تنظیم شود.
۳. سوراخ شدن مبدل حرارتی پکیج (اولیه یا ثانویه)
رسیدیم به قلب تپنده دستگاه، یعنی مبدل حرارتی. وظیفه اصلی این قطعه گرم کردن آب است، اما اگر به مرور زمان بپوسد یا سوراخ شود، حسابی دردسرساز میشود. برخلاف خرابی منبع انبساط که فقط در فصل سرما خودش را نشان میداد، خرابی مبدل در هر دو حالت تابستانه و زمستانه اتفاق میافتد. اگر دیدید عقربه فشار خیلی آرام، تدریجی و پیوسته بالا میرود، یکی از علت های بالا رفتن فشار پکیج میتواند همین سوراخ شدن مبدل پکیج باشد.
تفاوت پکیج تک مبدل و دو مبدل در بالا رفتن فشار
شاید بپرسید چطور سوراخ شدن مبدل باعث بالا رفتن فشار میشود؟ خب، این موضوع دقیقاً به مدل پکیج شما بستگی دارد:
در پکیجهای دو مبدله: این دستگاهها قطعهای به نام مبدل صفحهای (یا ثانویه) دارند. وقتی صفحات این مبدل میپوسند و سوراخ میشوند، آب پرفشار لولهکشی شهر راه خودش را به سمت مدار گرمایش که فشار کمتری دارد باز میکند و عقربه را بالا میکشد.
در پکیج های تک مبدله (بایترمیک): در این مدلها، لولههای آب مصرفی و آب شوفاژ داخل هم قرار دارند. اگر این لولههای تو در تو سوراخ شوند، مسیر این دو آب با هم قاطی میشود. اینجا هم زور آب پرفشار شهری میچربد و بار سیستم را بالا میبرد.
چطور مشکل را حل کنیم؟
راستش را بخواهید، اینجا دیگر کاری از دست شما برنمیآید و نباید خودتان دست به آچار شوید. برای رفع این مشکل حتماً باید به یک تکنسین متخصص زنگ بزنید. تعمیرکار مبدل معیوب را باز میکند تا اگر امکانش بود، با اسیدشویی تخصصی و ترمیم، قطعه را نجات دهد. اما اگر سوراخ خیلی بزرگ باشد یا مبدل کاملاً پوسیده باشد، چارهای جز تعویض کامل آن ندارید.
۴. خرابی یا گیرپاژ پمپ سیرکولاتور پکیج
پمپ سیرکولاتور مثل قلب سیستم گرمایش شما کار میکند و وظیفه دارد آب را مدام در لولهها به گردش دربیاورد. حالا فکر کنید این پمپ به هر دلیلی مثل گیرپاژ کردن (یعنی قفل شدن)، خراب شدن خازن، سوختن موتور یا حتی صادر نشدن دستور روشن شدن از سمت برد الکترونیکی، ناگهان از کار بیفتد.
وقتی پمپ میایستد، آب داخل مبدل اولیه راکد میماند و اصلاً حرکت نمیکند. این آبِ بیحرکت روی حرارت شعله میماند، خیلی سریع به جوش میآید و به بخار تبدیل میشود. همین تولید بخار، یکی دیگر از دلایل بالا رفتن فشار پکیج است که خودش را به شکل یک جهش شدید و کاملاً ناگهانی نشان میدهد؛ طوری که عقربه فشار در یک چشم به هم زدن بالا میپرد!
علائم خرابی پمپ پکیج و نحوه رفع آن
اگر شک کردید که پمپ از کار افتاده، یک ترفند ساده دارید تا خودتان آن را بررسی کنید:
اول پیچ دو سوی بزرگی که روی محور پمپ قرار دارد را باز کنید.
حالا یک پیچگوشتی بردارید و محور داخلی پمپ را با دست بچرخانید. با این کار مطمئن میشوید که پمپ گیر نکرده و کاملاً روان است.
اگر دیدید محور به راحتی میچرخد اما پمپ هنوز هم کار نمیکند، دیگر دست به آچار نشوید. در این شرایط احتمالاً خازن راهانداز پمپ خراب شده، برد الکترونیکی مشکل پیدا کرده یا اینکه خود پمپ کاملاً سوخته است. برای حل این مشکل حتماً باید یک تعمیرکار قطعه معیوب را برایتان عوض کند.
۵. گرفتگی لوله رابط منبع انبساط پکیج
بعضی وقتها شما منبع انبساط را چک میکنید و میبینید هم باد کافی دارد و هم لاستیک آن کاملاً سالم است. اما باز هم به محض اینکه رادیاتورها گرم میشوند، عقربه فشار بالا میرود! در این شرایط باید به سراغ لوله رابط بروید.
یک لوله مسی یا شیلنگ خیلی باریک در پکیج وجود دارد که منبع انبساط را به بقیه سیستم وصل میکند. اگر این لوله باریک به مرور زمان رسوب بگیرد و مسدود شود، باعث بالا رفتن فشار پکیج می شود. در واقع همه چیز سالم است، اما مسیر بسته شده و اجازه نمیدهد سیستم کارش را درست انجام دهد.
چطور رسوب این لوله باعث بالا رفتن فشار میشود؟
وقتی این لوله مسدود میشود، انگار مسیر حرکت آب به یک بنبست رسیده است. آب داغ میشود، حجم آن افزایش پیدا میکند و میخواهد خودش را به منبع انبساط برساند تا فشارش کنترل شود، اما این گرفتگی اجازه نمیدهد. در نتیجه آبِ منبسط شده هیچ راه فراری پیدا نمیکند و عقربه فشار به سرعت اوج میگیرد.
برای اینکه این دردسر را برطرف کنید، باید این قدمها را بردارید:
اول از همه باید این لوله رابط را باز کنید و رسوبهای داخل آن را کاملاً بشویید و تمیز کنید (اگر دست به آچار نیستید، این کار را به سرویسکار بسپارید).
برای اینکه خیالتان کاملاً راحت شود، بهتر است کل مدار پکیج را شستشو دهید تا کثیفیهای دیگر هم از سیستم خارج شوند.
در نهایت، برای اینکه دوباره دچار این مشکل نشوید، حتماً یک فیلتر مغناطیسی (مگنت) در مسیر برگشت رادیاتورها نصب کنید تا رسوبات و برادهها را به خودش جذب کند و نگذارد لولهها دوباره کیپ شوند.
۶. وجود هوا یا رسوب شدید در رادیاتورها و مدار گرمایش پکیج
رسیدیم به یکی دیگر از دلایلی که شاید خیلیها اصلاً به آن دقت نکنند؛ گیر افتادن هوا یا جمع شدن رسوب در رادیاتورها. وقتی حبابهای هوا داخل مدار شوفاژ جمع میشوند یا رسوبات مسیر حرکت آب را تنگ میکنند، گردش طبیعی آب حسابی به هم میریزد.
این اختلال باعث میشود جریان آب در بعضی قسمتها کند شود و آن نقاط بیش از حد داغ شوند. همین داغ شدن نقطهای، یک انبساط غیرعادی در آب ایجاد میکند. در نتیجه، یک از علت های بالا رفتن فشار پکیج میتواند همین گیر افتادن هوای ساده در لولهها و رادیاتورها باشد که به کل سیستم فشار میآورد.
ترفندهای هواگیری درست برای کاهش فشار پکیج
خبر خوب این است که برای حل این مشکل نیازی به تعمیرکار ندارید و خودتان به راحتی میتوانید آن را برطرف کنید. فقط کافی است این چند قدم ساده را بردارید:
اول از همه، پکیج را بررسی کنید و مطمئن شوید که شیر هواگیر اتوماتیک (همان ایرونت که معمولاً روی پمپ قرار دارد) سالم است و کارش را به درستی انجام میدهد.
حالا آچار هواگیری را بردارید و سراغ رادیاتورها بروید. همیشه از دورترین رادیاتور نسبت به پکیج شروع کنید و تکتک آنها را هواگیری کنید تا تمام هوای حبسشده همراه با کمی آب خارج شود.
یادتان باشد که وقتی هواگیری میکنید، مقداری از حجم آب سیستم کم میشود و در نتیجه فشار پکیج پایین میآید. پس حتماً در مرحله آخر، شیر پرکن را باز کنید و بار سیستم را دوباره روی عدد ۱.۵ تنظیم کنید و بعد محکم آن را ببندید.
۷. خرابی سنسورها (NTC)، ترموستات حد یا برد الکترونیکی پکیج
به عنوان آخرین مقصر، باید سراغ مغز متفکر و سیستم عصبی پکیج، یعنی برد الکترونیکی و سنسورها برویم. سنسور تشخیص دما (NTC) وظیفه دارد دمای آب را مدام اندازه بگیرد و به برد خبر بدهد. حالا فکر کنید این سنسور خراب شود و دمای آب را اشتباه گزارش کند، یا اینکه رله شعله روی خود برد گیر کند و اصلاً دستور خاموش شدن را صادر نکند.
در این حالت، مشعل پکیج بدون هیچ وقفهای روشن میماند و کار میکند. این حرارت بیش از حد و مداوم، آب را به سرعت به جوش میآورد. به همین دلیل، یکی از علل های بالا رفتن فشار پکیج به صورت کاملاً آنی و ناگهانی، همین خطای سنسورها یا قاطی کردن برد دستگاه است که باعث میشود عقربه به شدت بالا بپرد.
چطور سنسورها و برد پکیج را عیب یابی کنیم؟
بررسی این قسمت کمی تخصصیتر از مراحل قبلی است، اما روند کار به این شکل پیش میرود:
اول باید یک مولتیمتر بردارید و اهم سنسور NTC را اندازه بگیرید. اگر دیدید سنسور از حالت کالیبره خارج شده و عدد اشتباهی را نشان میدهد، باید آن را با یک سنسور کاملاً نو عوض کنید.
اما اگر سنسور سالم بود، یعنی ایراد به رلهها و مسیر فرمان قطع شعله روی برد اصلی برمیگردد. دستکاری برد الکترونیکی اصلاً کار شما نیست و برای بررسی سلامت آن، حتماً باید از یک تعمیرکار متخصص الکترونیکِ پکیج کمک بگیرید تا برد را تعمیر کند.
راهکارهای پیشگیری از بالا رفتن فشار پکیج شوفاژ دیواری
حالا که با تمام مقصران و عوامل این مشکل آشنا شدید، بهتر است به جای اینکه منتظر بمانید تا پکیج خراب شود و بعد به فکر چاره بیفتید، از همان ابتدا جلوی دردسر را بگیرید. رعایت چند نکته ساده باعث میشود تا حد زیادی علت بالا رفتن فشار پکیج را در نطفه خفه کنید و عمر دستگاهتان را بالا ببرید. این ۴ اقدام حیاتی را همیشه به یاد داشته باشید:
۱. بازرسی و تنظیم باد منبع انبساط
یکی از اساسیترین کارها برای جلوگیری از نوسان فشار در زمستان، شارژ دورهای باد منبع است. هر ۶ تا ۱۲ ماه یکبار، وقتی پکیج خاموش است و آب مدار را کامل خالی کردهاید، فشار باد را اندازه بگیرید. این عدد همیشه باید بین ۰.۸ تا ۱.۲ بار باشد. ضمناً اگر در این بررسی متوجه شدید از سوزن والف قطرات آب بیرون میزند، قبل از اینکه قطعات دیگر آسیب ببینند، سریعاً منبع را عوض کنید.
۲. نصب فیلترهای ضد رسوب و محافظ مدار
ورود املاح و ذرات زنگزده بلای جان پکیج هستند و باعث خرابی واشر شیر پرکن، سوراخ شدن مبدل و گرفتگی لولهها میشوند. برای پیشگیری، حتماً در مسیر ورودی آب سرد یک فیلتر پلیفسفات یا سختیگیر مغناطیسی استاندارد نصب کنید. همچنین در مسیر برگشت آب (قبل از اینکه آب وارد پمپ شود)، یک فیلتر مغناطیسی (مگنتپرو) قرار دهید تا تمام برادههای مدار را به خودش جذب کند. اضافه کردن مواد ضدخوردگی و رسوبزدا (اینهیبیتور) به آب مدار شوفاژ هم جلوی زنگزدگی داخلی را میگیرد.
۳. استفاده اصولی از شیر پرکن
خیلی وقتها خودمان با دستکاری اشتباه، شیر پرکن را فرسوده میکنیم. وقتی فشار پکیج را روی ۱.۵ بار تنظیم کردید، شیر را کامل ببندید اما حواستان باشد آن را بیش از حد سفت نکنید؛ چون این کار باعث بریدن مغزی یا خوردگی واشر میشود. اگر دیدید شیر پرکن سفت شده، هرز میچرخد یا چکه میکند، معطل نکنید و فورا آن را عوض کنید.
۴. سرویس سالیانه و رسوبزدایی
جمع شدن گچ و رسوب نمیگذارد گرما به خوبی منتقل شود و همین داغ شدن موضعی، فشار را بالا میبرد. قبل از اینکه فصل سرما شروع شود، حتماً مبدلهای اولیه و ثانویه را با دیسکلر استاندارد و پمپ شستشو رسوبزدایی کنید. در شروع پاییز تمام رادیاتورها را به ترتیب هواگیری کنید و مطمئن شوید شیر هواگیر خودکار (ایرونت) روی پمپ هم سالم است و هوای سیستم را به خوبی تخلیه میکند.
سخن پایانی
همانطور که با هم دیدیم، بالا رفتن عقربه پکیج اصلاً شبیه یک بمب ساعتی نیست و قرار نیست فاجعهای رخ دهد! این اتفاق فقط زبان ساده دستگاه شماست تا بگوید یکی از قطعاتش نیاز به کمک و رسیدگی دارد. پیدا کردن سریع علت بالا رفتن فشار پکیج به شما کمک میکند تا جلوی خرابیهای بزرگتر و هزینههای سنگین را بگیرید. از خرابی ساده یک شیر پرکن گرفته تا خالی شدن باد منبع انبساط یا رسوب گرفتن لولهها، همگی با کمی دقت به راحتی قابل تشخیص هستند. فقط یادتان نرود کارهای سادهای مثل هواگیری رادیاتورها را خودتان انجام دهید، اما برای کارهای تخصصی مثل تعمیر برد یا تعویض مبدل، حتماً روی کمک یک سرویسکار، کار بلد حساب کنید.
سوالات متداول درباره علت بالا رفتن فشار پکیج شوفاژ دیواری
اصلیترین علت بالا رفتن فشار پکیج در زمان خاموشی، خرابی، هرز شدن یا نیمهباز ماندن شیر پرکن (همان شیر کوچک زیر پکیج) است. البته در بعضی موارد، سوراخ شدن مبدل حرارتی هم باعث میشود آب پرفشار شهری یواشیواش وارد سیستم شده و بار دستگاه را بالا ببرد.
مقصر اصلی این مشکل، خرابی یا تخلیه باد منبع انبساط است. وقتی باد این مخزن خالی شود یا لاستیک درون آن پاره شده باشد، هیچ فضای خالی برای کنترل حجمِ آبِ گرمشده باقی نمیماند و در نتیجه به محض گرم شدن شوفاژها، فشار به سرعت اوج میگیرد.
بهترین و ایدهآلترین فشار برای عملکرد درست پکیج دیواری، در زمانی که دستگاه خاموش و آب مدار سرد است، روی عدد ۱.۵ بار (bar) است. برای تنظیم باد خود منبع انبساط هم این عدد باید بین ۰.۸ تا ۱.۲ بار باشد.
بله، صددرصد. جمع شدن حبابهای هوا یا رسوب در رادیاتورها، گردش طبیعی آب را مختل میکند. این مسئله باعث میشود آب در نقاطی بیش از حد داغ شود و با انبساط غیرعادی، فشار کل سیستم را بالا ببرد. با یک هواگیری ساده از دورترین رادیاتور میتوانید این مشکل را حل کنید.
اگر فشار به صورت کاملاً آنی و در حد چند ثانیه جهش پیدا کرد، معمولاً پای قطعات الکترونیکی یا پمپ در میان است. گیرپاژ کردن پمپ سیرکولاتور (که باعث راکد ماندن و جوش آمدن آب میشود) و یا خرابی سنسورها و برد الکترونیکی که شعله را قطع نمیکنند، از دلایل اصلی این اتفاق خطرناک هستند.
